با وجود شدّت و گسترش تهدیدات سایبری، پذیرش بیمه سایبری در ایران کند است. این پژوهش با رویکردی سیستمی، به شناسایی موانع پذیرش و ترسیم روابط علّی میان آنها میپردازد. مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، ترکیبی (کیفی-کمّی) است. ابتدا با مرور نظاممند ادبیات، ۱۵ مانع بالقوه استخراج شد؛ سپس در روش دلفی فهرست موانع توسط خبرگان به ۱۰ مانع کلیدی تقلیل یافت. در بخش کمّی، با استفاده از دیمتل و قضاوتهای زوجی خبرگان، شاخصهایمحاسبه و شبکه علّی-معلولی ترسیم گردید. یافتهها نشان میدهد کفایت و کیفیت دادههای رخداد/خسارت هسته اصلی شبکه موانع است و بهشدت از عوامل بالادستی مثل سطح مشارکت نهادی و حاکمیتی، ظرفیت بازار اتکایی، شفافیت حدود پوشش (بهویژه در مورد جنگ) و ناهماهنگیهای مقرراتی و استانداردی تأثیر میپذیرد. در این میان، دو مانع بومی ریسک ادراکشده افشای اطلاعات و قیود تحریمی بر دسترسی فنی و اتکایی چهره خاص بازار ایران را شکل داده و موانع رفتاری و عملیاتی در سطح کسبوکارها و بیمهگران را تشدید میکنند. بر اساس نقشه علّی–بازخوردی، پژوهش بستهای سیاستی با سه محور «داده و شفافیت کنترلشده»، «همراستاسازی مقررات و استانداردها» و «تقویت ظرفیت مالی و اتکایی» همراه با بازطراحی پوششها، همترازی با کنترلهای دفاعی و بهبود خدمات پسارخداد برای افزایش اعتماد و پذیرش بیمه سایبری پیشنهاد میکند.
پیرالو، محمد؛ داناخو، حسن؛ عامری سیاهویی، حمید. (1404). چالشهای بیمه سایبری. پنجمین کنفرانس بینالمللی تحقیقات پیشرفته در مدیریت و علوم انسانی.https://civilica.com/doc/2325794
حسن پور، مجید؛ اولوخانی، نفیسه. (1400). شناسایی و اولویتبندی چالشهای پیش روی بیمه سایبری در ایران. بیست و هشتمین همایش بیمه و توسعه. https://civilica.com/doc/1390777
صادقی، علی؛ اصغری اسکویی، محمدرضا. (1400). بررسی مدلهای تخمین ریسک در بیمه سایبری. بیست و هشتمین همایش بیمه و توسعه.https://civilica.com/doc/1390872
فتاحی زفرقندی، س. (1402). بررسی تطبیقی قوانین بیمه سایبری. اولین کنفرانس بین المللی حقوق، مدیریت، علوم تربیتی، روانشناسی و مدیریت برنامهریزی آموزشی.https://civilica.com/doc/1877044
Adriko, R., & Nurse, J. R. (2024a). Cybersecurity, cyber insurance and small-to-medium-sized enterprises: a systematic Review. Information & Computer Security, 32(5), 691-710.https://doi.org/10.1108/ICS-01-2024-0025
Adriko, R., & Nurse, J. R. (2024b). Does cyber insurance promote cyber security best practice? an analysis based on insurance application forms. Digital Threats: Research and Practice, 5(3), 1-39.https://doi.org/10.1145/3676283
Amani, F., Magnan, M., & Moldovan, R. (2025). Cybersecurity Risks and Incidents Disclosure: A Literature Review. Accounting Perspectives, 24(3), 605-667.https://doi.org/10.1111/1911-3838.12411
Bace, B., Dubois, E., & Tatar, U. (2024). Resilience against Catastrophic Cyber Incidents: A Multistakeholder Analysis of Cyber Insurance. Electronics, 13(14), 2768. https://doi.org/10.3390/electronics13142768
Ballestra, L. V., D'Amato, V., Fersini, P., Forte, S., & Greco, F. (2024). Pricing Cyber Insurance: A Geospatial Statistical Approach. Applied Stochastic Models in Business and Industry, 40(5), 1365-1376.https://doi.org/10.1002/asmb.2891
Banerjee, S., & Das, S. (2024). Analyzing the Critical Challenges of Cyber Insurance Market: A Fuzzy DEMATEL Approach. In Proceedings of the International Conference on Industrial Engineering and Operations Management.https://doi.org/10.46254/EU07.20240258
Boonen, T. J., Feng, Y., & Tong, Z. (2025). Cybersecurity investments and cyber insurance purchases in a non-cooperative game. ASTIN Bulletin: The Journal of the IAA, 55(2), 426-448.https://doi.org/10.1017/asb.2024.40
Carannante, M., & Mazzoccoli, A. (2025). An Analytical Review of Cyber Risk Management by Insurance Companies: A Mathematical Perspective. Risks, 13(8), 144.https://doi.org/10.3390/risks13080144
Cimbru, I., Wagner, J., & Zeier Röschmann, A. (2025). On IoT‐enabled risk prevention and insurance: A systematic literature review. Risk Management and Insurance Review.https://doi.org/10.1111/rmir.70025
Cremer, F., Sheehan, B., Mullins, M., Fortmann, M., Materne, S., & Murphy, F. (2024). Enhancing cyber insurance strategies: exploring reinsurance and alternative risk transfer approaches. Journal of Cybersecurity, 10(1), tyae027.https://doi.org/10.1093/cybsec/tyae027
Cremer, F., Sheehan, B., Mullins, M., Fortmann, M., Ryan, B. J., & Materne, S. (2024). On the insurability of cyber warfare: An investigation into the German cyber insurance market. Computers & Security, 142, 103886.https://doi.org/10.1016/j.cose.2024.103886
Fattahi Zafarghandi, S. (2023). A comparative study of cyber insurance laws. Proceedings of the 1st International Conference on Law, Management, Educational Sciences, Psychology, and Educational Planning Management.https://civilica.com/doc/1877044(in Persian)
Gómez, Y., Branley-Bell, D., Briggs, P., & Vila, J. (2025). Cyberinsurance adoption strategies and security of online behaviour: an experimental study. Behaviour & Information Technology, 44(6), 1169-1182.https://doi.org/10.1080/0144929X.2025.2467891
Hamid, N. H. A. A., Mokhtar, M., Abd Manan, W. K. A. W., & Hashim, H. (2025). Exploring Critical Success Factors in Compliance-Driven Cyber Insurance within Malaysian Organizations: A COBIT 5 enabler approach. Environment-Behaviour Proceedings Journal, 10(SI31), 77-84.https://doi.org/10.21834/e-bpj.v10iSI31.6936
Harel, Y., & Carmeli, A. (2025). A strategic cybersecurity oversight framework: a board’s imperative. Journal of Cybersecurity, 11(1), tyaf021.https://doi.org/10.1093/cybsec/tyaf021
Hasanpour, M., & Oloukhani, N. (2021). Identification and prioritization of challenges facing cyber insurance in Iran. Proceedings of the 28th Insurance and Development Conference. https://civilica.com/doc/1390777 (in Persian)
He, Q., Faure, M., & Chen, C. Y. (2025). Insuring the “uninsurable” cyberwarfare: rethinking war exclusions in cyber policies and the role of insurance in global cybersecurity governance. The Geneva Papers on Risk and Insurance-Issues and Practice, 1-32. https://doi.org/10.1057/s41288-025-00346-3
Hui, W., Hui, K. L., & Yue, W. T. (2024). Cyber Insurance and Post-Breach Services: A Normative Analysis. Service Science, 16(2), 124-141.https://doi.org/10.1287/serv.2021.0120
Jain, R., Hrle, T., & Woods, D. W. (2025). Insurance versus digital harm: a content analysis of home and cyber insurance policies in the USA and UK. Journal of Cybersecurity, 11(1), tyae031.https://doi.org/10.1093/cybsec/tyae031
Joshi, C., Slapničar, S., Yang, J., & Ko, R. K. (2025). Contrasting the optimal resource allocation to cybersecurity controls and cyber insurance using prospect theory versus expected utility theory. Computers & Security, 154, 104450.https://doi.org/10.1016/j.cose.2025.104450
Lefèvre, C., Tamturk, M., Utev, S., & Carenzo, M. (2024). Cyber Risk in Insurance: A Quantum Modeling. Risks, 12(5), 83. https://doi.org/10.3390/risks12050083
Li, Y., Wang, X., Zhao, P., & Hu, T. (2025). Cyber breach risk modeling for insurance: capturing temporal and cross-group dependence. Annals of Actuarial Science, 1-25. https://doi.org/10.1017/S1748499525100109
Mott, G., Turner, S., Nurse, J. R., MacColl, J., Sullivan, J., Cartwright, A., & Cartwright, E. (2023). Between a rock and a hard (ening) place: Cyber insurance in the ransomware era. Computers & Security, 128, 103162.https://doi.org/10.1016/j.cose.2023.103162
Muktadir-Al-Mukit, D., & Ali, M. H. (2025). The dynamics of stock market responses following the cyber-attacks news: Evidence from event study. Information Systems Frontiers, 1-18.https://doi.org/10.1007/s10796-025-10639-6
Piralou, M., Danakhoo, H., & Ameri Siahuei, H. (2025). Challenges of cyber insurance. Proceedings of the 5th International Conference on Advanced Research in Management and Humanities. https://civilica.com/doc/2325794(in Persian)
Puteri, N. K., Kusnadi, F., & Kristiani, F. (2025). Cybersecurity Insurance Modeling Using Archimedean Copulas. Science & Technology Asia, 177-188. https://doi.10.14456/scitechasia.2025.11
Sadeghi, A., & Asghari Eskouei, M. R. (2021). A review of risk estimation models in cyber insurance. Proceedings of the 28th Insurance and Development Conference. https://civilica.com/doc/1390872 (in Persian)
Schütz, F., Rampold, F., Kalisch, A., & Masuch, K. (2023). Consumer cyber insurance as risk transfer: a coverage analysis. Procedia Computer Science, 219, 521-528.https://doi.org/10.1016/j.procs.2023.01.320
Skeoch, H. R., & Ioannidis, C. (2024). The barriers to sustainable risk transfer in the cyber-insurance market. Journal of Cybersecurity, 10(1), tyae003.https://doi.org/10.1093/cybsec/tyae003
Tsohou, A., Diamantopoulou, V., Gritzalis, S., & Lambrinoudakis, C. (2023). Cyber insurance: state of the art, trends and future directions. International Journal of Information Security, 22(3), 737-748.https://doi.org/10.1007/s10207-023-00660-8
Zhao, A. P., Gu, C., Bao, Z., Cheng, X., & Alhazmi, M. (2025). Optimizing Cyber Insurance and Defense for Multi‐Energy Systems Under False Data Injections. IET Renewable Power Generation, 19(1), e70011.https://doi.org/10.1049/rpg2.70011
سیبویه,علی , نیازی,مصطفی و مرشدزاده,رضا . (1404). بررسی سیستمی موانع پذیرش بیمه سایبری توسط کسبوکارها با رویکرد دلفی ـ دیمتل. حسابرسی سیستمها و فناوری اطلاعات, 1(2), 199-219. doi: 10.22034/jista.2026.569359.1078
MLA
سیبویه,علی , , نیازی,مصطفی , و مرشدزاده,رضا . "بررسی سیستمی موانع پذیرش بیمه سایبری توسط کسبوکارها با رویکرد دلفی ـ دیمتل", حسابرسی سیستمها و فناوری اطلاعات, 1, 2, 1404, 199-219. doi: 10.22034/jista.2026.569359.1078
HARVARD
سیبویه علی, نیازی مصطفی, مرشدزاده رضا. (1404). 'بررسی سیستمی موانع پذیرش بیمه سایبری توسط کسبوکارها با رویکرد دلفی ـ دیمتل', حسابرسی سیستمها و فناوری اطلاعات, 1(2), pp. 199-219. doi: 10.22034/jista.2026.569359.1078
CHICAGO
علی سیبویه, مصطفی نیازی و رضا مرشدزاده, "بررسی سیستمی موانع پذیرش بیمه سایبری توسط کسبوکارها با رویکرد دلفی ـ دیمتل," حسابرسی سیستمها و فناوری اطلاعات, 1 2 (1404): 199-219, doi: 10.22034/jista.2026.569359.1078
VANCOUVER
سیبویه علی, نیازی مصطفی, مرشدزاده رضا. بررسی سیستمی موانع پذیرش بیمه سایبری توسط کسبوکارها با رویکرد دلفی ـ دیمتل. JISTA, 1404; 1(2): 199-219. doi: 10.22034/jista.2026.569359.1078
