انجمن حسابرسی فناوری اطلاعات ایران حسابرسی سیستم‌ها و فناوری اطلاعات 3115-8773 1 2 2025 09 23 Innovative Developments in IT Auditing: The Role of Artificial Intelligence in Enhancing Digital Auditing Processes تحولات نوین در حسابرسی فناوری اطلاعات: نقش هوش مصنوعی در بهبود فرآیندهای حسابرسی دیجیتال 314 326 241975 10.22034/jista.2026.506216.1014 FA مهناز آهنگری استادیار ،گروه حسابداری، واحد بردسکن، دانشگاه آزاد اسلامی،بردسکن، ایران 0000-0002-4884-9674 Journal Article 2025 10 16 With the expansion of digital technologies, Information Technology (IT) auditing has become a core pillar of financial oversight and internal control within organizations. The rapid development of Big Data, digital financial systems, electronic banking, and blockchain technology has introduced new levels of complexity and significant challenges for traditional auditing approaches. In this context, Artificial Intelligence (AI) and Machine Learning (ML) have emerged as transformative technologies, playing a critical role in enhancing audit accuracy, reducing human error, and optimizing auditing processes. This study adopts a review-based approach and employs a systematic literature review methodology to examine the applications of artificial intelligence in IT auditing, along with its benefits, challenges, and future prospects. Data were collected from reputable international academic sources and analyzed using qualitative analysis techniques. Accordingly, various machine learning models, Natural Language Processing (NLP) methods, and Big Data analytics techniques were comparatively evaluated to assess their effectiveness in auditing processes. The findings indicate that machine learning algorithms significantly outperform traditional auditing methods in fraud detection, financial pattern analysis, risk assessment, and financial report processing. Moreover, NLP enables the rapid and accurate analysis of financial documents, while Big Data analytics facilitates the identification of financial anomalies across large and complex datasets. Despite these advantages, the widespread implementation of AI-based auditing systems faces several challenges, including high implementation costs, technical complexity, legal constraints, ethical concerns, and the need for specialized training of auditors. These barriers remain critical factors limiting the large-scale adoption of artificial intelligence in IT auditing practices. با گسترش فناوری‌های دیجیتال، حسابرسی فناوری اطلاعات به یکی از ارکان اصلی نظارت مالی و کنترلی در سازمان‌ها تبدیل شده است. توسعه سریع کلان‌داده‌ها، سیستم‌های مالی دیجیتال، بانکداری الکترونیکی و فناوری بلاکچین، پیچیدگی‌ها و چالش‌های جدیدی را برای روش‌های سنتی حسابرسی ایجاد کرده است. در این میان، هوش مصنوعی و یادگیری ماشین به‌عنوان فناوری‌های نوین، نقش مهمی در افزایش دقت، کاهش خطاهای انسانی و بهینه‌سازی فرآیندهای حسابرسی ایفا می‌کنند. این پژوهش با رویکرد مروری و به روش مرور سیستماتیک، به بررسی کاربردهای هوش مصنوعی در حسابرسی فناوری اطلاعات، مزایا، چالش‌ها و چشم‌انداز آینده این حوزه می‌پردازد. داده‌ها از مقالات معتبر بین‌المللی استخراج و با استفاده از تحلیل کیفی مورد بررسی قرار گرفته‌اند. در این راستا، مدل‌های مختلف یادگیری ماشین، پردازش زبان طبیعی و تحلیل کلان‌داده‌ها برای ارزیابی عملکرد آن‌ها در فرآیندهای حسابرسی مقایسه شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که الگوریتم‌های یادگیری ماشین در تشخیص تقلب، تحلیل الگوهای مالی، ارزیابی ریسک و پردازش گزارش‌های مالی عملکردی برتر نسبت به روش‌های سنتی دارند. همچنین، پردازش زبان طبیعی امکان تحلیل سریع اسناد مالی را فراهم کرده و تحلیل کلان‌داده‌ها به شناسایی ناهنجاری‌های مالی کمک می‌کند. با این حال، هزینه‌های بالا، پیچیدگی‌های فنی، موانع قانونی، چالش‌های اخلاقی و نیاز به آموزش تخصصی حسابرسان از مهم‌ترین موانع پیاده‌سازی گسترده این فناوری‌ها محسوب می‌شوند.

https://www.iitasa.org.ir/article_241975_4715bc467fdfee5c131ca996c9617409.pdf