انجمن حسابرسی فناوری اطلاعات ایران حسابرسی سیستم‌ها و فناوری اطلاعات 3115-8773 1 2 2025 09 23 A Systemic Analysis of Barriers to Cyber Insurance Adoption by Businesses: A Delphi–DEMATEL Approach بررسی سیستمی موانع پذیرش بیمه سایبری توسط کسب‌و‌کارها با رویکرد دلفی ـ دیمتل 199 219 241660 10.22034/jista.2026.569359.1078 FA علی سیبویه استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربت حیدریه، تربت حیدریه، ایران 0000-0002-6566-2801 مصطفی نیازی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی صنایع و مدیریت، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران 0009-0009-6916-0575 رضا مرشدزاده کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی صنایع و مدیریت، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران 0009-0006-3942-4558 Journal Article 2025 12 29 <span style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-language: FA;">Despite the severity and growing pervasiveness of cyber threats, the uptake of cyber insurance in Iran remains sluggish. This applied study adopts a systemic perspective to identify the main barriers to adoption and map their causal interrelationships. The research employs a mixed-methods design. A systematic literature review initially yielded fifteen potential barriers, which were subsequently reduced to ten key obstacles through a Delphi panel of experts. In the quantitative phase, the classical DEMATEL method and pairwise expert judgments were used to compute influence indices and construct a causal network. The findings reveal that the sufficiency and quality of incident and loss data constitute the core of the barrier network and are strongly shaped by upstream factors such as the level of institutional and governmental engagement, the capacity of the reinsurance market, clarity around coverage boundaries, especially regarding war and governmental actions, and inconsistencies in regulations and standards. Two context-specific barriers, namely the perceived risk of information disclosure and sanctions-related constraints on technical and reinsurance access, further differentiate the Iranian market and amplify behavioral and operational frictions on both the insurer and insured sides. Building on the feedback-rich causal map, the study proposes a policy package centered on controlled data sharing and greater transparency, regulatory and standard alignment, and enhanced financial and reinsurance capacity, alongside redesigned coverages, closer alignment with defensive controls, and improved post-incident services to strengthen trust and foster wider adoption of cyber insurance. با وجود شدّت و گسترش تهدیدات سایبری، پذیرش بیمه سایبری در ایران کند است. این پژوهش با رویکردی سیستمی، به شناسایی موانع پذیرش و ترسیم روابط علّی میان آن‌ها می‌پردازد. مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، ترکیبی (کیفی-کمّی) است. ابتدا با مرور نظام‌مند ادبیات، ۱۵ مانع بالقوه استخراج شد؛ سپس در روش دلفی فهرست موانع توسط خبرگان به ۱۰ مانع کلیدی تقلیل یافت. در بخش کمّی، با استفاده از دیمتل و قضاوت‌های زوجی خبرگان، شاخص‌های محاسبه و شبکه علّی-معلولی ترسیم گردید. یافته‌ها نشان می‌دهد کفایت و کیفیت داده‌های رخداد/خسارت هسته اصلی شبکه موانع است و به‌شدت از عوامل بالادستی مثل سطح مشارکت نهادی و حاکمیتی، ظرفیت بازار اتکایی، شفافیت حدود پوشش (به‌ویژه در مورد جنگ) و ناهماهنگی‌های مقرراتی و استانداردی تأثیر می‌پذیرد. در این میان، دو مانع بومی ریسک ادراک‌شده افشای اطلاعات و قیود تحریمی بر دسترسی فنی و اتکایی چهره خاص بازار ایران را شکل داده و موانع رفتاری و عملیاتی در سطح کسب‌وکارها و بیمه‌گران را تشدید می‌کنند. بر اساس نقشه علّی–بازخوردی، پژوهش بسته‌ای سیاستی با سه محور «داده و شفافیت کنترل‌شده»، «هم‌راستاسازی مقررات و استانداردها» و «تقویت ظرفیت مالی و اتکایی» همراه با بازطراحی پوشش‌ها، هم‌ترازی با کنترل‌های دفاعی و بهبود خدمات پسارخداد برای افزایش اعتماد و پذیرش بیمه سایبری پیشنهاد می‌کند.

https://www.iitasa.org.ir/article_241660_14d5362b0e801231042f7dd8209ef484.pdf